کیفوز(گوژپشتی، قوز کمر) یا به انگلیسی (Kyphosis)یک گرد شدن غیرطبیعی روبه‌جلو در قسمت فوقانی کمر است. این یک بیماری نسبتاً شایع است که اغلب در نوجوانی یا بزرگسالی ایجاد می شود.

داشتن یک منحنی کوچک در قسمت فوقانی کمر طبیعی است. کیفوز به حالتی میگویند که منحنی  فوقانی ستون فقرات بیش از حد باشد، که می تواند باعث پدیدار شدن مشکلاتی در سراسر بدن شود. وضعیت بد بدن در هنگام نشستن، ناهنجاری در ستون فقرات، یا ضعف مربوط به سن، می تواند باعث کیفوز شود. در ادامه به بررسی مفصل‌تر علائم، علل و درمان‌‌ این مشکل می‌پردازیم.

علائم گوژپشتی

علامت اصلی کیفوز یک گردشدگی غیر عادی رو به جلو در قسمت فوقانی ستون فقرات است که باعث می شود قسمت فوقانی پشت خمیده و شانه ها به سمت جلو گرد شوند.

در موارد خفیف ، گردی ستون فقرات همیشه قابل توجه نیست. در موارد دیگر ، ممکن است به نظر برسد که فرد انگار به جلو خم شده است.

کیفوز غالباً بدون علائم دیگری بروز می کند. با این حال ، علائم دیگر می تواند شامل موارد زیر باشد:

  • کمردرد
  • سفتی پشت
  • لطافت ستون فقرات
  • خستگی مفرط
  • درد شانه
  • سفتی شانه
  • سوزن سوزن شدن پاهای ضعیف یا بی حس
  • مشکل تنفس
  • مشکل در غذا خوردن

علل ایجاد بیماری گوژپشتی

ستون فقرات شامل استخوان هایی به نام مهره است که روی هم قرار می گیرند. این ساختار در بدن منحصر به فرد است و به ستون فقرات امکان حمایت و همچنین انعطاف پذیری را می دهد. این همچنین به معنای آسیب پذیری ستون فقرات است.

کیفوز هنگامی اتفاق می افتد که مهره های قسمت فوقانی پشت ، که ناحیه قفسه سینه (مهر‌ه‌های سینه‌ای) نامیده می شود ، به حالت گوه ای درآید، که باعث می شود ستون فقرات بیش از حد معمول به جلو خم شود.

کیفوز می تواند به دلیل موارد زیر اتفاق بیفتد:

  • وضعیت بد بدن در هنگام نشستن (بخصوص در هنگام کودکی و نوجوانی)
  • مشکلات رشدی
  • مسائل مادرزادی
  • سن بالاتر
  • ضعف عضلات
  • شکستگی‌های فشاری
  • شکل غیرطبیعی مهره ها

ایستادن یا نشستن با وضعیت بد بدن می تواند عضلات کمر شما را ضعیف کرده و منحنی غیرطبیعی در ستون فقرات ایجاد کند.

بسته به نوع کیفوز بیمار ، ممکن است توسط تعدادی از عوامل منحصر به فرد ایجاد شده باشد

کیفوز پوسچرال(وضعیتی)

علت اصلی کیفوز پوسچرال وضعیت نامناسب بدن خصوصاً در دوران کودکی است. خم شدن ، حمل کوله پشتی های سنگین و تکیه دادن به پشت صندلی ها ، رباط ها و ماهیچه هایی را که باعث کمر می شوند ، بیرون می کشد. این رباط ها و عضلات کشیده مهره های قفسه سینه را به حالت غیر طبیعی می کشد و در نتیجه باعث کیفوز موضعی می شود.

پیشگیری از کیفوز

 Scheuermann’s Kyphosis (کیفوز شوئرمن)

 علت اصلی بیماری نادر کیفوز شوئرمن مهره های غیرطبیعی از بدو تولد است. بیماران مبتلا به کیفوز شوئرمن به جای داشتن شکل مستطیلی ، مهره های مثلثی دارند. رباط های اطراف مهره‌ها نیز ممکن است به‌طورغیر طبیعی ضخیم باشند ، که به طور معمول علائم کیفوز بیمار را بدتر می کند. گرچه مطمئن نیستیم که دقیقاً چه چیزی باعث کیفوز شوئرمن می‌شود ، اما به نظر می رسد ارثی است. این اختلال همچنین می تواند در نتیجه اختلال در خونرسانی به مهره ها در حین  حاملگی باشد که می تواند مانع رشد مهره ها شود.

کیفوز شوئرمن

کیفوز مادرزادی: اصلی ترین علت کیفوز مادرزادی ایجاد اختلال در رشد در هنگام تولد است. کیفوز مادرزادی زمانی اتفاق می افتد که مهره ها به درستی در رحم رشد نکنند. برخلاف کیفوز شوئرمن ، کیفوز مادرزادی معمولاً منجر به ترکیب شدن چندین مهره با هم می شود.

کیفوز مادرزادی

عوامل زیر گرچه نمی توانند باعث کیفوز شوند، در برخی شرایط خاص می توانند علائم را بدتر کنند، مانند:

  • پوکی استخوان
  • اسپوندیلوز
  • اسپینا بیفیدا
  • بیماری پاژه
  • نوروفیبروماتوز
  • دیستروفی عضلانی
  • بیماری سل
  • سرطان نخاع
  • آسیب نخاعی
خواندن مقاله
بعد از سکته مغزی،جهت کاهش 80% خشکی مفاصل، چه کارهایی در منزل می توان انجام داد؟

چه‌موقع به پزشک مراجعه کنیم؟

علائم احتمالی کیفوز بسیار گسترده است ، دانستن اینکه چه زمانی ویزیت پزشک ضروری است ، می تواند چالش برانگیز باشد. اگر شروع به مشاهده علائم زیر کردید، باید با یک پزشک مشورت کنید:

  • یک منحنی قابل توجه در ستون فقرات شما
  • سفتی پشت
  • کمردرد
  • فشار و انقباض در عضلات همسترینگ پشت ران
  • تب
  • مشکلات تنفسی

تشخیص کیفوز پشتی

پزشکان با انجام معاینه فیزیکی و بررسی سابقه پزشکی بیماران، کیفوز را تشخیص می دهند. پزشک ممکن است در مورد علائم شما و اینکه چه عواملی می تواند آنها را ایجاد کند، یک سری سوال از شما بپرسد. برای رسیدن به دقیق ترین تشخیص، تا آنجا که ممکن است اطلاعات لازم را در اختیار پزشک خود قرار دهید.

اگر علائم کیفوز را تجربه کردید ، ممکن است پزشک از شما بخواهد چندین تمرین و کشش برای ارزیابی تعادل و دامنه حرکات خود انجام دهید. پزشکان برای تشخیص کیفوز معمولا از بیمار می‌خواهند روی زمین  صاف به‌شکم دراز بکشند تا بتوانند ستون فقرات را معاینه کنند؛

اگر در حالی که بیمار روی زمین خوابیده است، ستون فقرات صاف باشد، ستون فقرات هنوز انعطاف پذیر است و گوژپشتی درحالت ایستاده یا نشسته احتمالاً به دلیل وضعیت بد بدن ایجاد می‌شود. اگر در حالی که بیمار روی یک سطح صاف دراز کشیده است ، ستون فقرات هنوز خمیده باشد ، علت آن احتمالاً اشکال در ساختار ستون فقرات است.

پزشکان معمولاً با دستور عکسبرداری با اشعه ایکس و بررسی ساختار مهره ها ، تشخیص کیفوز را تأیید می کنند. اشعه ایکس به تعیین انحنای ستون فقرات کمک می کند. در حالی که انحنای ستون فقرات طبیعی از 20 تا 45 درجه اندازه گیری می شوند ، یک بیمار مبتلا به کیفوز ستون فقرات با منحنی بزرگتر از 50 درجه خواهد داشت.

Kyphosis - Diagnosis
کیفوز پشتی

در فرایند تشخیص ، پزشک ممکن است شرایط دیگری را که می تواند به کیفوز مرتبط باشد ، مانند بیماری پارکیسون بررسی کند. در صورت انحنای شدید که باعث مشکلات تنفسی برای بیمار می شود ، پزشکان ممکن است آزمایش اندازه گیری عملکرد ریوی بیمار را سفارش دهند. اگر آنها علائمی مانند سوزن سوزن شدن ، بی حسی یا بی اختیاری مثانه را از خود نشان دهند ، پزشک می تواند MRI یا اسکن تصویربرداری با تشدید مغناطیسی را برای بازرسی از نخاع تجویز کند.

خواندن مقاله
خارپاشنه؛ اندک اندک جمع گردد!

اگر پزشک شما برای درمان شما جراحی را توصیه کرده است ، ممکن است مجبور شوید که آزمایشات بیشتری انجام دهید ، مانند CT ، یا توموگرافی کامپیوتری ، اسکن. اگر در بزرگسالی دچار کیفوز شوید ، ممکن است پزشک آزمایشات دیگری را برای تعیین علت بروز این علائم انجام دهد ، از جمله آزمایش خون برای بررسی عفونت یا اسکن تراکم استخوان برای بررسی پوکی استخوان.

درمان کیفوز چیست؟

درمان این وضعیت بر جلوگیری از بدتر شدن منحنی و بازیابی وضعیت طبیعی در صورت امکان متمرکز خواهد بود.

درمان کیفوز به نوع و شدت منحنی بستگی دارد. پزشک بعد از انجام معاینات  و آزمایشاتی که در بالا گفته‌شد، نوع و شدت کیفوز فرد را تعیین می‌کند تا بهترین درمان را انتخاب کند.

درمان‌های رایج شامل:

  • حرکات اصلاحی و فیزیوتراپی برای وضعیت‌های خفیف
  • استفاده از بریس کمری برای اصلاح فرم نشستن و ایستادن
  • درمان بیماری‌های همراه
  • جراحی ستون فقرات برای موارد شدید (بخصوص درسنین نوجوانی و کودکی)

پیشگیری از کیفوز موضعی

با تنظیم وضعیت بدن ، تقویت عضلات شکم و کمر و حفظ وزن ایده آل بدن می توانید از کیفوز موضعی جلوگیری کنید. از نحوه ایستادن یا نشستن خود آگاه باشید. به صورت صاف بنشینید تا مطمئن شوید به کمرتان فشار وارد نمیشود.

برای حفظ وضعیت خوب بدن در هر زمان، سعی کنید:

  • وزن خود را به طور مساوی توزیع کنید ، پاها را به اندازه عرض شانه از هم دور کنید.
  • سطح چانه خود را حفظ کنید ، مستقیم به جلو نگاه کنید.
  • شانه ها را به عقب نگه دارید.
  • کمرتان را کمی قوس نگه دارید.

برای تقویت کمر و حفظ انعطاف پذیری ستون فقرات ، تمرینات شکمی و کمری را انجام دهید. هنگام استفاده از میز از وسایل ارتوپدی استفاده کنید و از کوله پشتی های کاملاً طراحی شده برای جلوگیری از کیفوز و حفظ وضعیت بدن مناسب استفاده کنید. با خوردن غذاهای غنی از کلسیم و ویتامین های دیگر استخوان های خود را سالم و محکم نگه دارید.

شما نمی توانید از بروز کیفوز Scheuermann یا کیفوز مادرزادی جلوگیری کنید زیرا علت آن نقایص ساختاری است. شما می توانید با ورزش و مشورت با پزشک علائم را کاهش دهید. هنگامی که دچار کیفوز در مراحل اولیه آن می شوید ، احتمالاً در درمان علائم و کیفیت زندگی موفق تر خواهید بود.

در مقاله بعدی به بررسی حرکات اصلاحی و کششی برای جلوگیری از ابتلا به کیفوز و درمان کیفوز خفیف می‌پردازیم.

منبع:

orthobethesda.com